Poznaj siebie

Zanim poznasz innych

Spis treści

• Początek samopoznania
• Jak zajrzeć we własne myśli?
• Myśl i czyn: przyczyna i skutek
• Pozytywne myślenie to droga do kształtowania charakteru
• Skąd pochodzę?
• Gdzie jestem?
• Dokąd idę?

Czy zdarzyło ci się patrzeć na siebie w lustrze i myśleć: kim jest ta osoba, która patrzy na mnie z drugiej strony? Czy zastanawiałeś się kiedyś nad głębią ludzkiej duszy? Czy wyobrażałeś sobie, że jesteś kimś innym? Czy zatrzymałeś się kiedyś nad możliwościami, które stoją przed tobą otwarte? Albo nad tym szczególnym połączeniem cech, które tworzy twoją osobowość?

Chcemy nauczyć się rozumieć siebie; dostrzec, jak kształtuje się nasza osobowość; pojąć, co właściwie czyni nas ludźmi. Chcemy wyjść poza rutynę codziennego życia i dotrzeć do niemal niezbadanego obszaru - świata samopoznania. Bo tylko poznawszy siebie, potrafimy naprawdę zrozumieć innych ludzi i życie, które nas otacza; tylko wtedy zdołamy zrealizować cele, jakie sobie stawiamy.

Początek samopoznania

Samopoznanie zaczyna się od uświadomienia sobie, co robimy i dlaczego postępujemy tak, a nie inaczej. Możemy zacząć widzieć siebie jaśniej, przyglądając się swoim myślom, swoim czynom oraz temu, jak traktują nas inni ludzie.

Wyobraź sobie, że otrzymujesz zadanie: dowiedzieć się jak najwięcej o osobie, której nigdy nie widziałeś i spotykasz ją po raz pierwszy. Od czego zaczniesz? Możesz przyjść do jej domu, gdy jej tam nie ma, i zobaczyć, jak żyje. Jakie książki czyta? Jak wygląda jej mieszkanie - czysto i przytulnie, czy raczej brudno, a rzeczy leżą porozrzucane wszędzie? Jaka jest tam atmosfera - ciepła i gościnna, czy na tyle nieprzyjazna, że wolisz szybko wyjść?

Teraz wyobraź sobie, że spędzasz z tą osobą kilka godzin. Nie chcesz zadawać pytań wprost, więc próbujesz ją zrozumieć, obserwując, jak zachowuje się w rozmowie, jak odnosi się do ciebie i innych. Patrzy ci w oczy, gdy mówi, czy odwraca wzrok? Jak brzmi jej głos? Sądzisz, że naprawdę mówi to, co myśli?

To ćwiczenie można wykonać naprawdę (jeśli wystarczy ci cierpliwości i ciekawości); w gruncie rzeczy robimy to bez przerwy, choć nieświadomie. Opierając się na własnym doświadczeniu albo na doświadczeniu znajomych, decydujemy, czy dana osoba jest godna zaufania, interesująca, mądra, dobra.

To samo dotyczy jednak i nas. Inni oceniają nas na podstawie naszych czynów, a te z kolei wynikają z naszego nastawienia i sposobu myślenia. To punkt wyjścia samopoznania.

Jak zajrzeć we własne myśli?

Znajomość z samym sobą można zacząć na różne sposoby. Jedną z najkrótszych dróg do zrozumienia własnej natury jest przyjrzenie się swoim myślom. W każdej sekundzie w twojej głowie tłoczą się setki myśli - na niektóre reagujesz, innych prawie nie zauważasz. O czym myślisz i w jaki sposób?

Poznając siebie, mamy kilka przewag w porównaniu z tym, jak poznajemy innych ludzi. Możemy przyglądać się nie tylko swoim czynom i temu, jak traktują nas inni, ale też zajrzeć w głąb siebie - w swoje myśli. Jeśli jesteśmy wobec siebie szczerzy, zaczniemy rozumieć, dlaczego postępujemy tak lub inaczej.

Myśl i czyn: przyczyna i skutek

Myśli człowieka i jego czyny są ze sobą ściśle powiązane. Większość filozofów i myślicieli dostrzegła ten związek na swojej drodze do samopoznania. Wielu rozumie myśl i działanie właśnie jako łańcuch przyczyny i skutku: myśli określają nasze czyny. Nikt nie staje się mordercą, przestępcą czy oszustem bez wcześniejszych myśli o takich rzeczach.

Z drugiej strony człowiek uczciwy i dobry również staje się taki dzięki swoim myślom. Myśli dobrze o innych i dlatego traktuje ich z szacunkiem i cierpliwością; uważa siebie za wartościowego człowieka, zna swoje zdolności i możliwości.

Na szczęście myśli nie są z żelaza - to znaczy, że możemy zmienić swój sposób myślenia, jeśli nam się nie podoba. Wyobraź sobie, że każdego ranka budzisz się z myślą: „To będzie niezwykły dzień - najlepszy w moim życiu”. A teraz wyobraź sobie, że budzisz się i myślisz: „O Boże, kolejny dzień! To będzie najgorszy dzień w moim życiu”. To, jak myślimy, może zadecydować o naszym szczęściu.

Pozytywne myślenie to droga do kształtowania charakteru

Znajdowanie dobra w każdym człowieku i w każdej sytuacji nie jest łatwe - inaczej wszyscy tylko tym by się zajmowali! Wydaje się, że o wiele prościej jest szukać wad u innych i problemów w każdej sytuacji. Jak wszystkiego, pozytywnego myślenia trzeba się uczyć, a to wymaga czasu.

Można zacząć tak: wyobraź sobie, że wykonujesz tajne zadanie. Masz znaleźć trzy dobre cechy w charakterze dwóch kolegów z klasy, z którymi najtrudniej ci się dogadać. Następnego dnia, gdy zobaczysz te osoby, przypomnij sobie o ich dobrych cechach.

Choć może to wyglądać na proste ćwiczenie, jeśli nauczysz się skupiać myśli na tym, co dobre w ludziach i w całym twoim otoczeniu, poczujesz w sobie zmianę.

„Poprzez właściwy wybór i prawdziwe zastosowanie myśli człowiek wznosi się do Boskiej doskonałości; poprzez nadużycie i błędne zastosowanie myśli zniża się poniżej poziomu zwierzęcia. Między tymi dwiema skrajnościami mieszczą się wszystkie stopnie charakteru, a człowiek jest ich twórcą i panem”. — James Allen

Aby naprawdę zrozumieć siebie, warto zastanowić się, skąd przyszliśmy, gdzie jesteśmy teraz i dokąd idziemy. Wtedy jaśniej dostrzeżemy sens naszego życia oraz wydarzeń, które nas spotykają.

Skąd pochodzę?

Każdy człowiek jest częścią ludzkości, a jednocześnie nie jest podobny do nikogo innego. Każdy z nas urodził się ze związku mężczyzny i kobiety, którzy sami również przyszli na świat z takiego związku. Jesteśmy więc osobami o cechach i przymiotach, które odróżniają nas od wszystkich innych ludzi. Każdy z nas jest niepowtarzalnym stworzeniem. Ale jesteśmy też ściśle związani ze swoim rodem i dziedziczymy nie tylko cechy fizyczne, lecz także charakter naszych ojców, matek, babć i dziadków.

Gdzie jestem?

Aby zrozumieć, gdzie się teraz znajdujesz, trzeba spojrzeć na siebie z zewnątrz, żeby to spojrzenie było bardziej obiektywne. Wyobraź sobie, że twoje życie jest filmem, a ty jesteś aktorem. Teraz obejrzyj film swojego życia i zadaj sobie kilka pytań:

• Jak widzę siebie?
• Jakie są mocne strony mojego charakteru?
• Jakie są słabe strony mojego charakteru?
• Jak zwykle postrzegam innych ludzi (w dobrym czy w złym świetle)?
• Co mnie inspiruje?
• Co doprowadza mnie do rozpaczy?
• Jakie są moje relacje z rodziną i przyjaciółmi?
• Jakie są moje wartości moralne, sądząc po moich dawnych czynach?
• Jak reaguję na stres i konflikty?
• Czy zachowuję się inaczej w zależności od tego, z kim rozmawiam? I czy zmieniają się przy tym moje zasady moralne?

Dokąd idę?

Kolejne i chyba najtrudniejsze pytanie, jakie sobie zadamy, brzmi: co czeka mnie w przyszłości? Choć niektórzy z nas mają pewne wyobrażenie o tym, w jakim kierunku chcą się rozwijać, niewielu ma wyraźny plan. Kiedy nie jesteśmy pewni, okoliczności ciągną nas za sobą.

Zrozumieć, dokąd idziemy, to trudne zadanie. Aby je rozwiązać, potrzebujemy wyobrażenia o tym, jakimi ludźmi chcemy zostać, jak chcemy rozwijać swoje „ja” i co jesteśmy gotowi poświęcić, by ten cel osiągnąć.

Samopoznanie zaczyna się więc od analizy własnych myśli, czynów i tego, jak odnoszą się do nas inni ludzie. Ważne jest też, by wsłuchiwać się we własne myśli. I pamiętaj, że myśli i czyny są ze sobą ściśle powiązane. Zadawaj sobie pytania, które cię nurtują, i bądź wobec siebie szczery. Zespół NWET życzy ci powodzenia na drodze samopoznania!